Οξυγόνο στο Αίμα

Το οξυγόνο στο αίμα το μετράμε κυρίως με δύο τρόπους:

Ο ένας τρόπος είναι με την παλμική οξυμετρία και ο άλλος με τα αέρια αίματος.  Ας δούμε αναλυτικά πώς γίνεται η κάθε εξέταση και τι μας προσφέρει. 

Παλμική Οξυμετρία

Η παραπάνω εξέταση γίνεται με το γνωστό σε όλους οξύμετρο, αρκεί να τοποθετήσετε το οξύμετρο στο δάκτυλο του χεριού σας. Μέσα σε 3 δευτερόλεπτα το οξύμετρο θα μετρήσει τους παλμούς σας και τον κορεσμό της αιμοσφαιρίνης σε οξυγόνο (SPO2). Βασικές προϋποθέσεις για αξιόπιστη μέτρηση είναι να μην έχετε καπνίσει την τελευταία ώρα και επιπλέον να μην είναι το νύχι βαμμένο.

Πώς λειτουργεί το οξύμετρο;

Το οξύμετρο διαθέτει έναν μικροεπεξεργαστή και αποτελείται από μία δίοδο λυχνία και έναν φωτοανιχνευτή που τοποθετούνται ακριβώς απέναντι. Από την δίοδο λυχνία εκπέμπεται ερυθρό φως στα 660 nm (ερυθρά περιοχή) και υπέρυθρο φως στα 940 nm (υπέρυθρη περιοχή). Η αιμοσφαιρίνη όταν είναι συνδεδεμένη με το οξυγόνο (οξυαιμοσφαιρίνη) η μορφή της μεταβάλλεται και απορροφά φως διαφορετικού μήκους κύματος από την αιμοσφαιρίνη που δεν είναι συνδεδεμένη με το οξυγόνο (αναχθείσα αιμοσφαιρίνη). Η οξυαιμοσφαιρίνη απορροφά στην υπέρυθρη περιοχή και η αναχθείσα στην ερυθρά περιοχή. Έτσι λοιπόν προκύπτει το ποσοστό της αιμοσφαιρίνης που είναι συνδεδεμένο με το οξυγόνο. 

Οι φυσιολογικές τιμές είναι ίσες ή μεγαλύτερες του 95%.

Αξίζει να σημειωθεί πως κατά την έντονη άσκηση η πτώση του κορεσμού κατά 5% πολλές φορές είναι φυσιολογική,  ωστόσο σε αυτή την περίπτωση καλό είναι να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας. 

Ψευδώς μειωμένο SPO2 παρατηρείται όταν έχουμε χαμηλή αιμάτωση (Συστολική πίεση <80 mmHg), βαριά αναιμία (HCT<20%), και υποθερμία. Επιπλέον ψευδώς μειωμένο μπορεί να βρεθεί σε βερνίκια νυχιών ιδιαίτερα στο μπλε, το πράσινο και το μαύρο.

Ιδιαίτερη προσοχή στους καπνιστές!

Στους καπνιστές η αιμοσφαιρίνη, σε ένα ποσοστό είναι συνδεδεμένη με μονοξείδιο του άνθρακα. Το οξύμετρο δεν έχει την δυνατότητα να διακρίνει την αιμοσφαιρίνη που είναι συνδεδεμένη με το οξυγόνο (οξυαιμοσφαιρίνη) σε σχέση με αυτή που είναι συνδεδεμένη με το μονοξείδιο του άνθρακα (καρβοξυαιμοσφαιρίνη). Έτσι στον καπνιστή η ένδειξη του οξυμέτρου είναι άθροισμα της οξυαιμοσφαιρίνης και της καρβοξυαιμοσφαιρινης. Για αυτό τον λόγο απαιτείται ο καπνιστής πριν μετρήσει το οξυγόνο του να μην έχει καπνίσει για τουλάχιστον 1 ώρα. Σε διαφορετική περίπτωση το αποτέλεσμα που διαβάζει μπορεί να είναι ψευδώς ανεβασμένο!

Αέρια Αίματος

Τα αέρια αίματος είναι μία εξέταση η οποία γίνεται αποκλειστικά από ιατρό.

Ο ιατρός ψηλαφά μία αρτηρία σας (κατά προτιμηση την κερκιδική στο ύψος του καρπού) και με ειδική τεχνική και σύριγγα (ηπαρινισμένη) λαμβάνει 1 ml αρτηριακού αίματος. Αυτό το αίμα το τοπoθετεί σε μηχάνημα που ονομάζεται αναλυτής αερίων και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα λαμβάνει κυρίως τα εξής αποτελέσματα: Μερική συγκέντρωση οξυγόνου (PO2), μερική συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (PCO2), συγκέντρωση διττανθρακικών (HCO3), pH και ηλεκτρολύτες. Επιπλέον μας δείχνει και την οξυμετρία (SaO2) όπως την μετράμε στο οξύμετρο με την διαφορά ότι μπορεί να διακρίνει την οξυαιμοσφαιρίνη από την ανθρακυλαιμοσφαιρίνη.

Η φυσιολογική τιμή συγκέντρωσης οξυγόνου στο αίμα εξαρτάται από την ηλικία. Σε ύπτια θέση η φυσιολογική τιμή PO2 υπολογίζεται από τον τύπο 103,2 – 0,42 x ηλικία (σε χρόνια). Η φυσιολογική τιμή PO2 σε όρθια θέση είναι 104,2 – 0,27 x ηλικία (σε χρόνια).